Andaika, txoaskina, taosa, ixkira, loiarra, eta katxaperua, Zumaiako hitzak dira. Azkeneko hau aztertuko dugu gaur.
80.ko hamarkadan estropadak jarraitzen genituenok zai egoten ginen noiz entzungo katxaperua. Eta ez zen Santelmotako txupinazoa (hau ere bai), udaberri edo uda garaiko edozein asteburutan entzuten bait zen. Guztia ondo ulertzeko garai hartan kokatu gaitezen: EITB sortu aurretik edo sortu berria zen telebistan estropada gutxi, irratian ere asko ez, eta etxe guztietan ez zegoen telefonoa. Beraz trainerua herrira iritsi arte ez zen beti, emaitzaren berri izaten.
Hango edo hemengo bandera irabazi zela jakin orduko Fermin Leiza "enterradorea" izaten zen katxaperua botatzeko arduradun bat. Hori entzundakoan ba genekien bandera irabazi zuela TelmoDeun traneruak, eta ongi etorria izango zela. Telefonoz "Goiko" bodegoira iristen zen batzuetan garaipena lortu zela zioen mezua, telefono dei batekin.
90eko hamarkadan irratia eta telebista indarra hartzen joan ziren, komunikabide moduan, eta 2000ko hamarkadan ACT liga sortzearekin batera, webgune bidez ziaboga bakoitzeko emaitzak zuzenean ikusten hasi ginen.
Gaur egun maila guztietako estropaden emaitzak berehala jakiten dira, wasap, sare sozial edo kanal desberdinen bidez. Bitxikeri moduan 1997an Errioxako I.bandera irabazi genuen, eta nere amak katxaperua entzundakoan jakin zuen garaile izan zela Zumaiako TelmoDeuna.
Aurten entzungo al dugu katxaperorik? Auskalo! Bitartean tapapala eta goortu balantza!