Txikia zela akaso ez zuen pentsatuko bere ibilbidea elkartasunari lotuta gauzatuko zuenik, baina Maitane Cabezak (Zumaia, 1985) dio umetatik bazuela bide horretara eramango zuen "zerbait barrenean". "Banuen justizia sozialaren aldeko sentimendua, eta natura zaintzearen beharra ere ikusten nuen", adierazi du.
Gizarte Hezkuntza ikasi eta nazioarteko lankidetzan espezializatu eta gero, garapenerako gobernuz kanpoko erakundeetan (GKE) hasi zen lanean. "Eraldaketarako hezkuntza arloan egiten nuen lan", argitu du. Orduan izan zuen urte batzuk geroago ogibide bihurtuko zuenarekin lehen harremana. "Nire ibilbidea oso lotuta egon da elikadura burujabetzaren aldeko mugimenduekin, eta hala ikusi nuen zer garrantzia zuen horrek, baita landa eremuaren eta lehen sektorearen zaintzak ere", esan du.
GKEetan egindako lanak ez zuen asebetetzen, eta 2020an bere ibilbideari bolante kolpe bat ematea erabaki zuen. "Euskadiko GKEetako koordinakundean egiten nuen lan. Ikusi nuen niretzako ez zela egokia egunero bederatzi ordu ematea ordenagailu baten aurrean; sentitu nuen aldaketa bat behar nuela, eta ikusita sukaldaritza betidanik gustatzeaz gain horretan abila nintzela, Koxinatu sortu nuen". Eszenatokia eta lanabesak aldatu ditu; ez, ordea, helburuak: "Lehen bulego batetik egiten nuena, orain sukaldetik egiten dut, helburu zehatz batekin: mundu jasangarriagoa lortzea".
Hasiera gorabeheratsua izan zuen proiektuak. Lana utzi eta berehala ekin nahi zion Cabezak proiektu berriari, baina une hartan pandemia heldu zela du gogoan. "Pandemiaren alde positiboa izan zen denbora izan nuela etxean egoteko, proiektuan zentratzeko eta hura garatzeko. Bizkaiko Foru Aldundiak diru laguntza bat eman zidan, eta horrela hasi nintzen".
Barrenean zuen lurrarekiko harremana azaleratzeko baliagarria izan zaio Koxinatu. "Ikusten nuen, baita ere, gure gizartean galtzen ari zela kozinatzeko ohitura". Haren ustetan, kozinatzea "esperientzia bat da, non zaintza erdigunean jartzen den; bai gure buruekiko zaintza, baita lurrarekikoa zein ekoizleekikoa ere". Eskaintzen dituen ikastaroetan ideia horiek partekatzen dituela ere nabarmendu du. "Lehen zapalkuntzako leku bat izan zitekeen sukaldea, eta orain ikusten dut transformazio gune bat izan daitekeela, gure sistema eraldatzeko. Ia-ia erreminta politikoa ere izan daiteke".
Udalek, emakume etxeek edo, azkenaldian bezala, ekoetxeek eskatuta ematen ditu ikastaroak, eta haurrei, emakumeei edo familiei zuzendutakoak direla argitu du. Jarduera "guztiz praktikoak" izaten direla kontatu du: "Osagaiak zein diren jakinarazi eta gero, errezetak azaltzen dizkiet, eta taldeka banatuta, berehala kozinatzen hasten gara". Bi ordu inguruko saioak izaten dira, eta eguneko lana amaitzean, elkarrekin jaten dituzte prestatutako jakiak. "Ospatzeko modu bat ere izaten da", adierazi du.
Sukaldaritza ikastaro horietan garaiko eta tokiko osagaiak erabiltzen ditu jakiak prestatzeko. "Sukaldaritza begetarianoko ikastaroak izaten dira, ez ni begetarianoa naizelako edo haragia edo arraina kontsumitzearen aurka nagoelako. Denok dakigu xerra bat egiten edo arraina prestatzen, baina ez da hain erraza pureak ez diren janariak prestatzea unean uneko barazkiekin", dio Cabezak. Hala, ikastaroetan barazkiekin egindako pateak edo tartak egiten irakasten du, besteak beste. "Pixka bat gourmet sukaldaritza ere bada; produktu xumeekin goi mailako sukaldaritza ere egin daiteke", esan du.
Azken urteetan gosari eta merienda osasuntsuekin ere izan da Zumaiako kaleetan, santelmoetan eta Kuadrilla Egunean. "Mahai gainean elikagai asko jartzen ditut, zer diren esaten dut eta gero norberak prestatzen du bere gosaria edo merienda". Zerealak, frutak, jogurtak... inguruko saltoki txikietan edo Azpeitiko Elikagunean erosten ditu. "Azken finean, denontzako da onuragarria bertako elikagaiak kontsumitzea, eta horrela, gainera, mikrosistema indartzen da", iritzi dio.
Koxinatu Cabezaren proiektu pertsonala da, baina, horrez gain, kolaborazioak egiten ditu: "Aiaraldeko Ekintzen Faktorian sukaldari lanak egiten ditut, Azpeitiko Elikagunearekin ere kolaboratzen dut, baita Amillubiko jatetxe ekologikoarekin ere". Haren ametsa, baina, jatetxe propio bat zabaltzea litzateke. "Niretzako kozinatzea maitasun ekintza bat da, eta gaur egun maitasunaren behar handia dago. Maitasuna jateko jatetxe bat izan nahiko nuke".
- Adina: 40 urte.
- Ikasketak: Gizarte Hezkuntzako gradua, Nazioarteko Lankidetza masterra, Sukalde Zuzendaritzako goi mailako zikloa, eta makrobiotika eta sukaldaritza energetikoa.
- Lanbidea: sukadaritza pedagogikoko irakaslea.
- Irakaslea ez banintz... abeslaria izango nintzateke.
- Lanetik ateratzean gogoko dut... etxera bidean sentitzea zer gauza bizi izan ditugun klasean.